1 stycznia 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów dotyczące zmian dokonanych w Polskiej Klasyfikacji Działalności. Katalog kodów PKD został zmodyfikowany i dostosowany do współczesnych realiów rynkowych – rozszerzono go o nowe rodzaje działalności gospodarczej.
Samo rozporządzenie jest niezwykle obszerne. Dokument opublikowany w Dzienniku Ustaw ma aż 845 stron i dokładnie wskazuje, jakie zmiany zaszły w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności.
Nie będziemy oczywiście streszczać całego tego dokumentu, a skupimy się na konkretach – co powinni wiedzieć przedsiębiorcy firm wpisanych do CEIDG, KRS i rejestru REGON w związku z omawianymi zmianami.
Czym jest Polska Klasyfikacja Działalności?
Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) to hierarchiczny system podziału rodzajów działalności gospodarczych wykonywanych przez podmioty w Polsce.
Służy nie tylko celom statystyki publicznej, ale jest też podstawą opisu przedmiotu działalności w rejestrach takich jak CEIDG, KRS czy rejestr REGON – to właśnie kody PKD widzisz we wpisie swojej firmy.
PKD jest krajowym odpowiednikiem unijnej klasyfikacji NACE i ma zapewniać spójne grupowanie działalności na potrzeby analiz gospodarczych. Dzięki temu możliwe jest tworzenie wiarygodnych zestawień statystycznych obrazujących realną strukturę gospodarki oraz porównywanie danych z innymi krajami UE.
Dlaczego wprowadzono PKD 2025?
Powodem wprowadzenia PKD 2025 jest przede wszystkim dostosowanie krajowej klasyfikacji do zmian w unijnej NACE oraz do nowych zjawisk występujących na rynku.
Główny Urząd Statystyczny (GUS) wskazuje, że dotychczasowa struktura PKD 2007 nie w pełni odzwierciedlała nowe modele biznesowe i sektory, dlatego konieczne było zarówno dodanie nowych grupowań, jak i doprecyzowanie opisów tradycyjnych branż.
Najważniejsze zmiany w Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD 2025
Efekty zmian dokonanych w klasyfikacji PKD to m.in.:
- Zwiększenie liczby kodów i podklas, dzięki czemu możliwa jest większa precyzja w opisie działalności gospodarczej podmiotów,
- Rozszerzenie, uszczegółowienie lub przeniesienie do innych grup dotychczasowych kodów PKD w celu oddzielenia działalności o innym profilu ekonomicznym i funkcji rynkowej, które wcześniej były wrzucane do jednego worka,
- Wprowadzenie nowych ugrupowań dla obszarów, które w ciągu ostatnich lat urosły na znaczeniu gospodarczym.
Są to przede wszystkim gospodarki:
- Cyfrowa (usługi online, platformy, przetwarzanie danych),
- Cyrkulacyjna (recykling, ponowne wykorzystanie produktów i surowców),
- Bio-gospodarka (działalność związana z biotechnologią, nowymi materiałami, zielonymi technologiami).
We wcześniejszej klasyfikacji PKD z 2007 roku podklasy potrafiły obejmować wiele gałęzi branży, które w praktyce odzwierciedlają odległe od siebie specjalizacje.
Dla przykładu 62.01.Z (PKD 2007) Działalność związana z oprogramowaniem została rozbita na dwie podklasy:
62.10.A – Działalność w zakresie programowania gier komputerowych,
62.10.B – Pozostała działalność w zakresie programowania.
A 62.02.Z (PKD 2007) Doradztwo w zakresie informatyki na:
62.20.A – Działalność w zakresie cyberbezpieczeństwa,
62.20.B – Pozostała działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki oraz zarządzaniem urządzeniami informatycznymi.
Co dokładnie zmieniło się w PKD 2025?
Struktura PKD 2025 pozostaje pięciopoziomowa. Zaliczają się do niej:
- sekcje,
- działy,
- grupy,
- klasy,
- podklasy.
Zmieniła się natomiast liczba grupowań. Wygląda to następująco:
Obowiązki przedsiębiorców w związku z PKD 2025 – kto i kiedy musi zmienić kody PKD?
Przepisy wprowadzające PKD 2025 przewidują dla przedsiębiorców dwuletni okres przejściowy. Ministerstwo Rozwoju i Technologii podkreśla, że od 1 stycznia 2025 r. nowa klasyfikacja obowiązuje we wszystkich rejestrach publicznych, w tym w KRS i CEIDG.
Firmy założone po 1 stycznia 2025 r.
W przypadku przedsiębiorców zakładających działalność po 1 stycznia 2025 r. już na etapie pierwszego wniosku do CEIDG lub KRS trzeba posługiwać się wyłącznie kodami z PKD 2025. Ministerstwo wprost wskazuje, że nowe wpisy składane po tej dacie będą obsługiwane wyłącznie w oparciu o aktualną klasyfikację.
Przy planowaniu działalności konieczne jest zatem korzystanie z wyszukiwarki PKD udostępnionej przez GUS oraz z treści rozporządzenia opublikowanego w Dzienniku Ustaw.
Co z firmami założonymi przed 1 stycznia 2025 r.?
Bardziej złożone obowiązki mają przedsiębiorcy, którzy prowadzili działalność przed 1 stycznia 2025 r. Zgodnie z komunikatem MRiT mają oni 2 lata na aktualizację swoich kodów PKD – przy każdej zmianie wpisu w CEIDG system będzie wymagał dostosowania kodów do PKD 2025.
Jeżeli przedsiębiorca w tym okresie nie zaktualizuje wpisu, po upływie 2 lat planowane jest automatyczne przeklasyfikowanie kodów PKD 2007 na PKD 2025 zgodnie z tzw. kluczami przejścia przygotowanymi przez GUS i dołączonymi do rozporządzenia.
Ze względu na obowiązujący okres przejściowy większość podmiotów wciąż posługuje się kodami z klasyfikacji pochodzącej z roku 2007. Ten stan rzeczy będzie się na pewno zmieniał się stopniowo w przeciągu 2026 roku, aby dojść do ostatecznej finalizacji w formie automatycznego przeklasyfikowania pozostałych starych kodów 1 stycznia 2027 roku.
Kogo dotyczy zmiana PKD 2025?
GUS wskazuje, że konieczne będzie przeklasyfikowanie podmiotów gospodarczych wpisanych do Rejestru Gospodarki Narodowej (REGON), Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) według rodzaju prowadzonej działalności – po to, by zapewnić spójność danych w rejestrach urzędowych i w statystyce publicznej.
W praktyce oznacza to, że jednoosobowe działalności gospodarcze, spółki prawa handlowego, fundacje czy stowarzyszenia powinny przy przygotowywaniu nowych wniosków do KRS (np. zmian umowy spółki, rozszerzenia działalności) korzystać już z PKD 2025 i zweryfikować, czy dotychczas używane kody nadal odpowiadają rzeczywistemu profilowi działalności.
Podsumowanie
Podsumowując, PKD 2025 to nie kosmetyczna korekta, ale pełna aktualizacja klasyfikacji działalności gospodarczej, która od 1 stycznia 2025 r. zastąpiła PKD 2007 we wszystkich kluczowych rejestrach publicznych.
Jej celem jest lepsze odwzorowanie współczesnej gospodarki, przy jednoczesnym zachowaniu porównywalności danych statystycznych z poprzednią wersją klasyfikacji, dzięki kluczom przejścia przygotowanym przez GUS. Dla przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim konieczność weryfikacji i aktualizacji kodów PKD w dwuletnim okresie przejściowym.
Z kolei dla firm korzystających z danych rejestrowych PKD 2025 wymusza przegląd sposobu segmentacji klientów, definicji branż i budowy modeli analitycznych, tak aby nadal można było rzetelnie porównywać dane przed i po wejściu w życie nowych przepisów.
